Şebekeye satış kapalıyken fazla güneş elektriği normalde boşa gider. Bu sistemde Victron Cerbo GX fazlayı sürekli ölçer ve sırayla yönlendirir: önce ev, sonra batarya (%95'e kadar), ardından boyler ve buffer ısıtıcıları, en son elektrikli araç. Böylece fazla üretim sıcak suya ve araç şarjına dönüşür.
Çatıdaki paneller öğle saatlerinde çoğu zaman evin ihtiyacından fazla elektrik üretir. Bu sistemde şebekeye satış kapalı; yani o fazlalık normalde boşa gider. Kurduğumuz sistem fazlalığı yakalar, sıcak suya ve arabaya yönlendirir.
- Güneş önce evi çalıştırır, sonra bataryayı doldurur.
- Batarya dolunca fazla elektrik sırayla sıcak su depolarını ısıtır ve arabayı şarj eder.
- Bu kararı Victron Cerbo GX verir; ısıtıcıları Shelly Pro 1PM akıllı anahtarları açıp kapatır.
Sistem nasıl kurulu?
Evin elektrik sistemi tek bir merkezin etrafında kurulu: Victron MultiPlus (3 adet, her faza bir tane). Elektrik dört yerden gelebilir: şebeke, jeneratör ve iki ayrı güneş paneli grubu. Şebeke ile jeneratör bir transfer anahtarından geçer; aynı anda yalnız biri bağlı olur. MultiPlus bunları bataryayla birleştirir ve evin iki hattına dağıtır:
- AC çıkış 1 — elektrik kesilse de çalışır, kesintisiz hat.
- AC çıkış 2 — yalnız dışarıdan elektrik geldiğinde (şebeke ya da jeneratör) çalışır.
Fronius Verto 20 kW, panellerden aldığı güneşi doğrudan AC çıkış 1 hattına verir. Victron MPPT RS 450/200 ise diğer panel grubuyla bataryayı doldurur. Victron Cerbo GX hepsini izler ve yönetir; Fronius'a ev ağı üzerinden bağlanır.
Güneş önce nereye gider?
Fazla elektrik her zaman aynı sırayla dağıtılır. Bir basamak dolduğunda sıra bir sonrakine geçer.
- Ev
Güneş elektriği önce evde o an çalışan her şeye gider: lambalar, buzdolabı, prizler, klima.
- Batarya Pylontech Fidus
Evden artan elektrik bataryaya dolar. Batarya %95 dolana kadar fazlanın hepsi buraya gider. Akşam ve gece ev bu elektriği kullanır.
- Boyler NIBE VPB · kullanma suyu
Batarya %95'e gelince fazla elektrik boylerin ısıtıcılarına gider. Boylerde 3 ısıtıcı var, her biri 2 kW; bu, bir su ısıtıcısının (kettle) çektiği kadar. Fazla ne kadarsa o kadar ısıtıcı açılır.
- Buffer NIBE UKV · kalorifer suyu
Boyler istenen sıcaklığa gelince sıra buffer'a geçer. Burada da 3 ısıtıcı var, her biri 2 kW.
- Elektrikli araç Victron EV Charging Station NS
En son araç şarj olur. Şarj, fazla en az 4,1 kW olunca başlar; fazla arttıkça hızlanır, en fazla 11 kW.
Batarya dolu, depolar sıcak ve araç dolu ya da evde değilse paneller üretimi kısar. Şebekeye satış kapalı olduğu için bu kısım kullanılamaz. Sistemin amacı boşa giden bu kısmı olabildiğince küçültmek. Sıra, Cerbo GX üzerinden istenirse değiştirilebilir.
Kim ne iş yapar?
Elektriği üretenler
Güneş ışığından elektrik üretir. Panellerin bir kısmı Fronius'a, bir kısmı Victron MPPT'ye bağlı.
Panellerin elektriğini evin prizlerindeki elektriğe çevirir.
Diğer panellerin elektriğiyle doğrudan bataryayı doldurur.
Saklayan ve dağıtan
Elektriği saklar. Akşam ve gece ev bu elektrikle çalışır.
Bataryayla evi birbirine bağlar: bataryadan eve elektrik verir, fazlayla bataryayı doldurur. Elektrik kesilirse evi kesintisiz besler.
Beyin
Evdeki her şeyi ölçer ve sürekli "fazla elektrik var mı, ne kadar?" diye hesaplar. Victron'un Opportunity Loads (fırsat yükleri) özelliğiyle hangi ısıtıcının ya da aracın ne zaman açılacağına karar verir.
Anahtarlar ve güvenlik
Akıllı anahtar. Her biri tek bir ısıtıcıyı açıp kapatır ve o ısıtıcının ne kadar elektrik çektiğini ölçer. Boylerde 3, buffer'da 3 tane var. Cerbo onlara ev ağı üzerinden "aç" ya da "kapat" der.
Güvenlik kilidi. Su 90 °C'yi geçerse kontaktör (büyük bir şalter) ısıtıcıların elektriğini keser. Shelly "aç" dese bile ısıtıcı çalışmaz.
Elektriği kullananlar
İçlerinde suyu ısıtan elektrikli ısıtıcılar var. Isınan su, enerjiyi saatlerce saklar.
Depoları her zamanki gibi ısıtır. Fazla güneş depoları ısıttığı saatlerde ısı pompası daha az çalışır.
Aracı şarj eder ve şarj hızını o an ne kadar fazla güneş olduğuna göre ayarlar.
Örnek bir güneşli gün
Saatler ve rakamlar yuvarlak; anlatmak için seçildi.
| Saat | Ne oluyor? |
|---|---|
| 07:30 | Güneş doğar. Üretilen elektrik önce evin sabah tüketimine gider, artanı bataryaya dolar. |
| 10:30 | Batarya %95'e ulaştı. 3 kW fazla var: boylerin 1. ısıtıcısı açılır (2 kW). |
| 12:00 | Fazla 8 kW'a çıktı: boylerin 3 ısıtıcısı birden çalışır (6 kW), buffer'ın 1. ısıtıcısı da açılır (2 kW). |
| 13:30 | Boyler 55 °C'ye ulaştı, ısıtıcıları kapandı. Fazla 10 kW: buffer'ın 3 ısıtıcısı (6 kW) çalışır, araç şarja başlar (yaklaşık 4 kW). |
| 16:30 | Güneş zayıfladı. Fazla azaldıkça ısıtıcılar sırayla kapanır, araç şarjı durur. |
| 19:00 | Ev bataryadan çalışıyor. Depolarda sıcak su hazır, araçta gün boyunca güneşle dolan şarj var. |
Kurallar ve güvenlik
- Bir ısıtıcı ancak kendi gücü kadar fazla varsa açılır: 2 kW'lık ısıtıcı için en az 2 kW fazla gerekir.
- Açılan ısıtıcı en az 10 dakika çalışır, kapanınca birkaç dakika dinlenir. Böylece ısıtıcılar sürekli açılıp kapanmaz.
- Depo istenen sıcaklığa gelince (örneğin boyler 55 °C) o deponun ısıtıcıları kapanır ve sıra bir sonrakine geçer.
- Su 90 °C'yi geçerse emniyet termostatı ısıtıcıların elektriğini keser. Bu kilit normal çalışmada hiç devreye girmez.
- Elektrik kesilirse ev bataryadan çalışmaya devam eder. Boyler ve buffer ısıtıcıları kapanır; batarya evin asıl ihtiyaçlarına saklanır.
- Cerbo, MultiPlus'ları zorlamamak için ısıtıcılara ve araca güçlerinin en fazla %80'ini ayırır.
Şema
Üretim ve kaynak
Çeviren ve saklayan
Fazlanın dağıtım sırası
Numaralar fazla güneşin dağıtılma sırasıdır. Boyler ve buffer'daki altı Shelly Pro 1PM ile araç şarj istasyonuna ne zaman açılacaklarını Cerbo GX söyler.
Rakamlar Özbek Mühendislik demo sisteminin ayarlarıdır: batarya eşiği %95, ısıtıcı başına 2 kW, boyler 55 °C. Her evde ihtiyaca göre ayarlanır.
Sık Sorulan Sorular
Şebekeye satış kapalıyken fazla güneş enerjisi ne olur?
Hiçbir yönlendirme yoksa paneller üretimi kısar ve o elektrik hiç üretilmez; yani boşa gider. Fazla yükleri devreye alan bir kontrol katmanı (Victron Cerbo GX ve Opportunity Loads) kurulduğunda aynı elektrik sıcak su depolarına ve araç şarjına aktarılır. Sistemin amacı boşa giden kısmı olabildiğince küçültmektir.
Fazla elektrik hangi sırayla dağıtılır?
Sıra sabittir ve bir basamak dolunca sonrakine geçilir: 1) evin o anki tüketimi, 2) batarya (%95 dolana kadar), 3) kullanma suyu boyleri, 4) kalorifer suyu buffer'ı, 5) elektrikli araç şarjı. Bu sıra Cerbo GX üzerinden istenirse değiştirilebilir.
Sıcak suyu elektrikli ısıtıcıyla ısıtmak ısı pompasından daha pahalı değil mi?
Satın alınan elektrikle karşılaştırıldığında evet; ama burada kullanılan elektrik zaten boşa gidecek olan fazladır, maliyeti yoktur. Ayrıca depolar güneşle ısındığı saatlerde NIBE ısı pompası daha az çalışır. Isı pompası devre dışı kalmaz, normal görevine devam eder.
Isıtıcılar sürekli açılıp kapanır mı, cihazlar yıpranır mı?
Hayır. Bir ısıtıcı ancak kendi gücü kadar fazla varsa açılır (2 kW'lık ısıtıcı için en az 2 kW fazla), açıldığında en az 10 dakika çalışır ve kapandıktan sonra birkaç dakika dinlenir. Ayrıca Cerbo, MultiPlus'ları zorlamamak için ısıtıcılara ve araca güçlerinin en fazla %80'ini ayırır.
Elektrik kesilirse ne olur?
Ev bataryadan çalışmaya devam eder; AC çıkış 1 hattı kesintisizdir. Boyler ve buffer ısıtıcıları kapanır, böylece batarya evin asıl ihtiyaçlarına saklanır. AC çıkış 2 hattı ise yalnız şebeke veya jeneratör varken çalışır.
Su aşırı ısınırsa bir risk var mı?
Depolarda emniyet termostatı ve kontaktör bulunur: su 90 °C'yi geçerse ısıtıcıların elektriği donanım seviyesinde kesilir. Akıllı anahtar 'aç' komutu verse bile ısıtıcı çalışmaz. Bu kilit normal çalışmada devreye girmez; depolar hedef sıcaklığa (örneğin boyler 55 °C) gelince ısıtıcılar zaten kapanır.